نامزدها و برندگان جایزه‌ی نوبل ادبیات چگونه انتخاب می‌شوند؟

مروری بر روند انتخاب نامزدها و برندگان نوبل ادبیات

نیلوفر انسان

نامزدی در جایزه‌ی نوبل ادبیات فقط می‌تواند تحت نظارت اشخاص واجد شرایط انجام شود. نام نامزدها و سایر اطلاعات درباره‌ی روند اعلام نامزدها نمی‌تواند تا پنجاه سال بعد اعلام شود.

روند نامزدی و انتخاب

کمیته‌ی ادبیات نوبل برای افراد واجد شرایط اعلام نامزد برای جایزه‌ی نوبل ادبیات دعوت‌نامه‌هایی ارسال می‌کند.

افراد واجد شرایط

افرادی که حق ارائه‌ی پروپوزال برای جایزه‌ی نوبل ادبیات را دارند، طبق اساسنامه، باید ویژگی‌های زیر را دارا باشند:

  1. اعضای آکادمی سوئد و سایر آکادمی‌ها، نهادها و جوامعی که در ساختار و هدف مشابه آن باشند؛
  2. اساتید ادبیات و زبان‌شناسی در دانشگاه‌ها و کالج‌ها؛
  3. برندگان پیشین جایزه‌ی نوبل ادبیات؛
  4. رؤسای جوامع نویسندگانی که نماینده‌ی تولید ادبی در کشورهای مربوطه‌شان هستند.

انتخاب برندگان نوبل ادبیات

آکادمی سوئد مسئول انتخاب برندگان نوبل ادبیات است. این آکادمی هجده عضو دارد. کمیته‌ی نوبل ادبیات بدنه‌ی اجرایی است. این کمیته است که نامزدها را بررسی و پیشنهادات را به آکادمی سوئد ارائه می‌کند. این کمیته چهار تا پنج عضو دارد.

چه کسی برای دریافت جایزه‌ی نوبل ادبیات مناسب است؟

کاندیداهای مطلوب جایزه‌ی ادبیات آن نامزدهایی هستند که افراد واجد شرایط آن‌ها را نامزد اعلام کرده‌اند. این افراد از جانب کمیته‌ی نوبل برای ارائه‌ی اسم‌هایی که می‌توان آن‌ها را مد نظر قرار داد دعوت‌نامه دریافت می‌کنند. افراد دیگری هم که واجد شرایط اعلام نامزد هستند اما دعوت‌نامه دریافت نکرده‌اند می‌توانند نامزدهایی اعلام کنند. هیچ کس اما نمی‌تواند خودش را نامزد کند.

برندگان نوبل ادبیات چگونه انتخاب می‌شوند؟

شرح مختصری از روند انتخاب برندگان جایزه‌ی نوبل ادبیات در زیر آمده است.

سپتامبر: دعوت‌نامه‌ها ارسال می‌شوند. کمیته‌ی نوبل فرم‌های نامزدی را به ششصد تا هفتصد فرد و سازمانِ واجدِ شرایطِ اعلامِ نامزد در نوبل ادبیات ارسال می‌کند.

فوریه: پایان ارائه‌ی فرم‌ها. فرم‌های کامل‌شده باید تا قبل از ۳۱ ژانویه‌ی سال بعد ارائه شوند. سپس، کمیته نامزدها را غربال می‌کند و یک فهرست را برای تصویب به آکادمی ارائه می‌کند.

آوریل: کاندیداهای مقدماتی. پس از مطالعات بیش‌تر، کمیته پانزده تا بیست نام را به عنوان کاندیداهای اولیه انتخاب می‌کند.

مِی: کاندیداهای نهایی. کمیته در نهایت فهرستی از پنج انتخاب را آماده می‌کند که آکادمی آن‌ها را مد نظر قرار خواهد داد.

ژوئن تا آگوست: خواندن محصولات ادبی. اعضای آکادمی آثار کاندیداهای نهایی را در تابستان می‌خوانند و ارزیابی می‌کنند. کمیته‌ی نوبل هم‌چنین یک سری گزارش‌های فردی را از مطالعه‌ی آثار آماده می‌کند.

سپتامبر: اعضای آکادمی با یکدیگر مشورت می‌کنند. بعد از آن‌که آثار کاندیداهای پایانی مطالعه شد، اعضای آکادمی درباره‌ی شایستگی‌های متفاوت هر کاندیدا بحث می‌کنند.

اکتبر: برندگان نوبل انتحاب می‌شوند. در اوایل اکتبر، آکادمی برنده‌ی نوبل ادبیات را اعلام می‌کند. یک کاندیدا باید بتواند بیش از نیمی از آرا را به‌دست بیاورد. سپس، نام برندگان نوبل اعلام می‌شود.

دسامبر: برندگان نوبل جایزه‌ی خود را دریافت می‌کنند. مراسم جایزه‌ی نوبل روز ۱۰ دسامبر در استکهلم برگزار می‌شود. در این مراسم، برندگان جایزه‌ی خود را دریافت می‌کنند که این جایزه شامل یک مدال و دیپلم و یک سند دریافت جایزه‌ی نقدی است.

آیا فهرست نامزدها اعلام عمومی می‌شود؟

اساسنامه‌ی بنیاد نوبل افشای نام نامزدها و اطلاعات مربوط به آن‌ها را، چه به صورت عمومی و چه به صورت خصوصی، به مدت پنجاه سال، محدود می‌کند. این محدودیت هم شامل نامزدهاست و هم شامل افرادی که نامی را به عنوان نامزد اعلام کرده‌اند و نیز هر گونه پژوهش و نظر که به اعطای جایزه مربوط باشد. به عنوان نمونه، روند اعطای جایزه‌ی نوبل ادبیات در سال ۱۹۶۴ در ادامه خواهد آمد.

کاندیداهای جایزه‌ی نوبل ادبیات سال ۱۹۶۴

۷۶ کاندید نامزد شدند

در جایزه‌ی نوبل ادبیات در سال ۱۹۶۴، کمیته‌ی نوبل نام ۷۶ نامزد را دریافت کرد. در میان این نامزدها، ژان آنوی، خورخه لوئیس بورخس، لارنس دارل، واینو لینا و آلبرتو موراویا به‌چشم می‌خوردند. از میان ۷۶ نامزد، نوزده نفر کاندیداهای منتخب شدند. در میان این اسامی، میگل آنخل آستوریاس و کامیلو خوسه سلا هم بودند که اولی در سال ۱۹۶۷ و دومی در سال ۱۹۸۹ این جایزه را دریافت کردند. در نهایت، از این میان، شش نفر کاندیدا اعلام شدند:

  • نویسنده‌ی فرانسوی، ژان پل سارتر
  • نویسنده و نمایش‌نامه‌نویس متولد ایرلند، ساموئل بکت
  • نمایش‌نامه‌نویس فرانسوی، اوژن یونسکو
  • نویسنده‌ی ژاپنی، جینایچیرو تانیزاکی
  • شاعر بریتانیایی، ویستن هیو آدن
  • نویسنده‌ی روسی، میخائیل شولوخوف

از میان این نفرات، کمیته‌ی نوبل در نهایت دو نفر را برای دریافت جایزه‌ی نوبل ادبیات در سال ۱۹۶۴ به آکادمی سوئد معرفی کرد:

  • ژان پل سارتر
  • میخائیل شولوخوف

گزارش کمیته‌ی نوبل

در جلسه‌ی کمیته در ۱۷ سپتامبر ۱۹۶۴، اعضای کمیته‌ی نوبل ژان پل سارتر را به عنوان اولین انتخاب خود به آکادمی سوئد معرفی کردند. نام دومین انتخاب آن‌ها میخائیل شولوخوف بود که دو نفر از اعضای کمیته نام او را به عنوان اولین انتخاب خود آورده بودند. کارل رانار ایروو[۱] نام شولوخوف را به عنوان اولین انتخاب خود و ژان پل سارتر را به عنوان دومین انتخاب آورده بود و آیویند یانسن[۲] نیز شولوخوف را به عنوان انتخاب اول و ویستن هیو آدن را به عنوان انتخاب دوم آورده بود.

دبیر کمیته در گزارش خود نوشت که سارتر و شولوخوف هر دو مورد علاقه‌ی اعضا هستند و این علاقه از نقطه‌نظرات متفاوتی است، اما این دو نفر را روی یک خط قرار می‌دهد و اگر او نام سارتر را در ابتدا نوشته، به خاطر آن است که به‌نظر می‌رسد نام او شانس بهتری برای جلب حمایت کمیته داشته است. شولوخوف از سال ۱۹۴۷ تا ۱۹۵۰ هر سال نامزد شد و در نهایت در سال ۱۹۶۵ جایزه‌ی نوبل ادبیات را دریافت کرد.

جایزه‌ی نوبل ادبیات در سال ۱۹۶۴

ژان پل سارتر از سال ۱۹۵۷ تا سال ۱۹۶۴ هر سال نامزد شد و در نهایت، جایزه را در سال ۱۹۶۴ از آنِ خود کرد. «به خاطر آثارش که در مفهوم غنی بوده و پر از روح آزادی و جست‌وجو برای حقیقت هستند و بر نسل ما تأثیرات بسیاری گذاشته‌اند». ژان پل سارتر اما از دریافت این جایزه امتناع کرد.


[۱]  Karl Ragnar Gierow: کارگردان تئاتر، نویسنده و مترجم سوئدی

[۲] Eyvind Johnson: نویسنده‌ی داستان‌کوتاه و رمان‌نویس سوئدی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

 
کتاب‌ها
مقالات
 
 
انجمن رمان ۵۱
آن‌ها که برای بودن در کنار ما، برای بودن در این انجمن، تمایل خود را اعلام کردند پنجاه‌و‌یک نفر بودند. برای همین، نامِ نامیِ پنجاه‌و‌یک را برگزیدیم برای انجمن تا تأکید کرده باشیم بر مبارکی حضور فردها، حضور یک‌یک‌ها برای شکل‌گیری «ما». بعد از آن، فکر کردیم بیاییم آن فکرها و حرف‌ها و بحث‌ها و جدل‌ها را با دیگران به اشتراک بگذاریم؛ به جای این که پنجاه نفرمان مخاطب یکی‌مان باشیم، پایگاه‌ی برپا کنیم به یُمن حضور همه‌ی آنانی که در هوای رمان فارسی نفس می‌کشند. این چنین بود که پایگاه انجمن رمان پنجاه‌و‌یک شکل گرفت تا از این پس، حرفی اگر درباره‌ی رمان داریم، آشکارا بزنیم و شما را به مشارکت دعوت کنیم؛ شاید، شاید بتوانیم هوایی تازه باشیم در آلودگی هوای زمستان ۱۳۹۳.
پایگاه انجمن رمان پنجاه‌و‌یک

سردبیر: مصطفی انصافی
دبیر رمان خارجی: هنگامه مظلومی
دبیر رمان ایرانی: علیرضا رحیمی موحد
دبیر رمان اعضا: لیلا عطارچی
مشاور هیئت تحریریه: محمدحسن شهسواری
لینکده: سید وحید جمالی، نیلوفر انسان
 

مطالب منتشرشده در این پایگاه صرفاً دیدگاه نویسنده‌ی آن است و لزوماً دیدگاه پایگاه انجمن رمان 51 نیست.

بازنشر همه یا بخشی از مطالب این پایگاه در رسانه‌ها و نشریات، تنها با ذکر منبع و درج لینک مبدأ مجاز است.

تماس با ما