نهنگِ یونس

پرونده‌ی رمان برکت (ابراهیم اکبری دیزگاه)

یادداشت دبیر- لیلا عطارچی

«اگر یونس ستایشگر نبود، تا روز قیامت در شکم ماهی گرفتار می‌شد». این عبارت، که ترجمه‌ی آیاتی از سوره‌ی صافات است و در ابتدای رمان آورده شده، تعبیر دقیقی است از آنچه در رمان برکت اتفاق می‌افتد. حاج یونس برکت، طلبه و مبلّغ دین، برای رهایی از دنیای آشفته‌ی اطرافش در تهران به میانرود می‌رود تا مردم آن روستا را راهنما شود. کشمکش‌های بیرونی و درونی او با خودش و اهالی روستا با او و رفتار سرشار از صبر و تلاشش در مقابل همه‌ی این مصائب موجب رستگاری او و امتش می‌شود.

اکبری دیزگاه در خلق این روایت راوی اول‌شخص را انتخاب می‌کند و شیوه‌ی خاطره‌نگاری، زبان ساده، نشانه‌های فراوان، بازآفرینی داستان یونس و دیگر پیامبران، خطوط داستانی متعدد و موضوع جسورانه‌ی کنکاش در امور اعتقادی از مشخصه‌های بارز برکت هستند. به همه‌ی این‌ها می‌توان ویژگی دیگری را اضافه کرد که مهم‌ترین دلیل ماست برای دعوت شما به خواندن این اثر: ظهور شخصیتی نو در رمان فارسی: چهره‌ی تقدس‌زدایی‌شده‌ی یک طلبه‌ی دینی.

رمان برکت، که به همت نشر کتابستان معرفت منتشر شده، چهارمین رمان ابراهیم اکبری دیزگاه است که به دلیل مشکلاتی که برای نشر دیگر آثارش پیش آمده در جایگاه اولین رمان چاپ‌شده‌ی این نویسنده قرار گرفته است. رمان‌های «من به هر سیبی گاز می‌زنم»، «آیت‌تمام» و «شاه‌کُشی» رمان‌های قبلی این نویسنده و «بیروط» و «دجال جمکران» رمان‌های بعدی او هستند که در صف چاپ قرار دارند. اکبری دیزگاه، کارشناس ارشد ادیان شرقی، نویسنده، شاعر و پژوهشگر، دبیری جلسات نقد رمان و داستان در دفتر تبلیغات اسلامی، دبیری انجمن داستان طلاب و دبیری جشنواره‌ی داستان اشراق را نیز در رزومه‌ی خود دارد. چندین کتاب شعر و مجموعه‌ی داستان کوتاه دستانش خونی چشم‌هایش گریان از دیگر آثار چاپ‌شده‌ی اوست. همه‌ی این‌ها بخشی از رزومه‌ی طولانی ابراهیم اکبری دیزگاه است که برای انعکاس آن مجالی بیش‌تر نیاز است.

«نویسنده‌ی ایرانی باید تکلیفِ خود را با ایرانیِ مسلمانِ متجدد روشن کند» عنوان مصاحبه‌ی کامل و جامع محمدحسن شهسواری با نویسنده است. در این پرونده، نقد روان‌کاوانه‌ی برکت را به قلم حامد نعمتی و نقد اسطوره‌ای آن را به قلم زهره عارفی می‌خوانید. محمدرضا شرفی خبوشان از بازآفرینی یک اسطوره در برکت نوشته و علی‌اصغر عزتی پاک از برکت با عنوان «شگفتی در جهان رمان ایرانی» نامیده و «میانرود» دیزگاه را به «بَیَل» ساعدی تشبیه کرده است. محمدحسین اربابی یادداشتی نوشته با محوریت روایت و شخصیت‌پردازی در برکت. امیر خداوردی نیز با قلم طناز خود پنج دلیل برای تشویق به نخواندن برکت برشمرده است! از همراهی همه‌ی این دوستان در این پرونده سپاسگزاریم و شما را به خواندن آن دعوت می‌کنیم.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
انجمن رمان ۵۱
آن‌ها که برای بودن در کنار ما، برای بودن در این انجمن، تمایل خود را اعلام کردند پنجاه‌و‌یک نفر بودند. برای همین، نامِ نامیِ پنجاه‌و‌یک را برگزیدیم برای انجمن تا تأکید کرده باشیم بر مبارکی حضور فردها، حضور یک‌یک‌ها برای شکل‌گیری «ما». بعد از آن، فکر کردیم بیاییم آن فکرها و حرف‌ها و بحث‌ها و جدل‌ها را با دیگران به اشتراک بگذاریم؛ به جای این که پنجاه نفرمان مخاطب یکی‌مان باشیم، پایگاه‌ی برپا کنیم به یُمن حضور همه‌ی آنانی که در هوای رمان فارسی نفس می‌کشند. این چنین بود که پایگاه انجمن رمان پنجاه‌و‌یک شکل گرفت تا از این پس، حرفی اگر درباره‌ی رمان داریم، آشکارا بزنیم و شما را به مشارکت دعوت کنیم؛ شاید، شاید بتوانیم هوایی تازه باشیم در آلودگی هوای زمستان ۱۳۹۳.
پایگاه انجمن رمان پنجاه‌و‌یک

سردبیر: مصطفی انصافی
دبیر رمان خارجی: هنگامه مظلومی
دبیر رمان ایرانی: علیرضا رحیمی موحد
دبیر رمان اعضا: لیلا عطارچی
مشاور هیئت تحریریه: محمدحسن شهسواری
لینکده: سید وحید جمالی، نیلوفر انسان
 

مطالب منتشرشده در این پایگاه صرفاً دیدگاه نویسنده‌ی آن است و لزوماً دیدگاه پایگاه انجمن رمان 51 نیست.

بازنشر همه یا بخشی از مطالب این پایگاه در رسانه‌ها و نشریات، تنها با ذکر منبع و درج لینک مبدأ مجاز است.

تماس با ما