پرواز زیر آب

پرونده‌ی رمان انجمن علف‌ها

یادداشت دبیر- لیلا عطارچی

رمان انجمن علف‌ها، اولین رمان شهناز فریور، داستان زنی را روایت می‌کند که برای تمام زخم‌هایی که بر روانش نشسته دلیلی گفتنی دارد. رنج‌های او بی‌شباهت به رنج پرنده‌ای نیست که پرواز را زیر آب تجربه می‌کند. تقابل خواستن، بودن و شدن موفقیت‌ها و ناکامی‌هایش را می‌سازند و حدومرزهای خانواده و جامعه و تردیدها و ناتوانایی‌های خودش سدهایش را. در طول زندگی، تنها سرکشی و سهم‌خواهی‌اش است که او را از سیاه‌چاله‌های مسیر می‌رهاند.

فصل‌های کتاب بین زن و دختر، من و او، و هست و بود، می‌چرخد. زن در تهران امروز زندگی می‌کند و در فضای بیمارگون روابط و مناسبات و نامناسبات شهری تنفس می‌کند و قرارش را جز در نوشتن و آینده‌ی دختر بیمارش نمی‌یابد. دختر در دزفول دیروز دست‌وپا می‌زند و زیر آسمان پر از دود موشک و بمب، در سایه‌ی آوارگی و مرگ و محصور در سنت‌های سخت خانواده‌ی کوچک، قد می‌کشد و می‌بالد، تا جایی که هر دو یکی می‌شوند.

رمان انجمن علف‌ها شرح درک نشدن و شیفتگی زنی در تنهایی و توهم خود نیست، داستان انسانی است که برای آرزوهایش تلاش می‌کند و بها می‌پردازد، هر امتیازی دلش را خوش نمی‌کند و هر مانعی برای توقف و برگشتش جبر محسوب نمی‌شود. فضاهای متنوع، شخصیت‌های متفاوت و دغدغه‌های اصیل در داستانی ساده و جدا از هر گونه شعارزدگی و ادعاهای فرمی گنجانده شده و رمان خوش‌خوانی را به خواننده هدیه می‌دهد، رمانی که به‌عنوان اولین اثر نویسنده بسیار سخاوتمند است و قابل‌تأمل. تفاوت جهان‌بینی این اثر با آثار هم‌عصرش از جمله دلایل ما برای پرداختن به آن است.

در «پرواز زیر آب»، یادداشت و نقدهایی از اسدالله امرایی، مریم فریدی، فرزانه یوسف‌قنبری و سپیده عبدلی با نظرگاه‌های متفاوت به رمان انجمن علف‌ها نگریسته‌اند. حنانه سلطانی گزارش و معرفی رمان از دریچه‌ی مطبوعات را تهیه کرده است. در مصاحبه‌ی محمدحسن شهسواری و نویسنده، همراه و جدا از متن ما با خالق اثر مواجه می‌شویم و در گزارش میزگرد رمان بازتابی از نگاه منتقدان جلسه را می‌خوانیم.

 
 
 
 
 
 
 
 
انجمن رمان ۵۱
آن‌ها که برای بودن در کنار ما، برای بودن در این انجمن، تمایل خود را اعلام کردند پنجاه‌و‌یک نفر بودند. برای همین، نامِ نامیِ پنجاه‌و‌یک را برگزیدیم برای انجمن تا تأکید کرده باشیم بر مبارکی حضور فردها، حضور یک‌یک‌ها برای شکل‌گیری «ما». بعد از آن، فکر کردیم بیاییم آن فکرها و حرف‌ها و بحث‌ها و جدل‌ها را با دیگران به اشتراک بگذاریم؛ به جای این که پنجاه نفرمان مخاطب یکی‌مان باشیم، پایگاه‌ی برپا کنیم به یُمن حضور همه‌ی آنانی که در هوای رمان فارسی نفس می‌کشند. این چنین بود که پایگاه انجمن رمان پنجاه‌و‌یک شکل گرفت تا از این پس، حرفی اگر درباره‌ی رمان داریم، آشکارا بزنیم و شما را به مشارکت دعوت کنیم؛ شاید، شاید بتوانیم هوایی تازه باشیم در آلودگی هوای زمستان ۱۳۹۳.
پایگاه انجمن رمان پنجاه‌و‌یک

سردبیر: مصطفی انصافی
دبیر رمان خارجی: هنگامه مظلومی
دبیر رمان ایرانی: علیرضا رحیمی موحد
دبیر رمان اعضا: لیلا عطارچی
مشاور هیئت تحریریه: محمدحسن شهسواری
لینکده: سید وحید جمالی، نیلوفر انسان
 

مطالب منتشرشده در این پایگاه صرفاً دیدگاه نویسنده‌ی آن است و لزوماً دیدگاه پایگاه انجمن رمان 51 نیست.

بازنشر همه یا بخشی از مطالب این پایگاه در رسانه‌ها و نشریات، تنها با ذکر منبع و درج لینک مبدأ مجاز است.

تماس با ما