خالی سنگین

پرونده‌ی رمان درخت‌های بی‌سایه

یادداشت دبیر- لیلا عطارچی

درخت‌های بی‌سایه، نوشته‌ی سیاره مهین‌فر، را نشر نگاه در سال 1394 چاپ و منتشر کرد. این رمان روایت زنی چهل‌ساله است كه كودكی‌اش را فراموش نكرده، اما در كودكی‌اش مدام فراموش شده، در باغی بزرگ و بین یک دو جین مادر: مادرش، مادربزرگش و دایه‌اش. سایه عضو كوچكی از خاندان بزرگی است؛ عضوی كه انگار هیچ گاه نبوده و حالا، در چهل‌سالگی‌اش، از این همه بی‌كس‌بودن و كسی‌نبودن به‌تنگ آمده، اما جز پسر همسایه و یار و هم‌بازی بچگی‌اش نمی‌تواند كسی را بیابد و در آستانه‌ی ازدست‌دادن آخرین نجات‌بخش، یعنی عشق، سفر می‌كند و از آن‌ها كه در راه عشق جا مانده‌اند می‌آموزد و آن‌قدر به خورشید نزدیك می‌شود تا بتواند برای یك بار هم كه شده بی‌سایه‌بودن را تجربه كند.

سیاره‌ مهین‌فر، نویسنده‌ی رمان درخت‌های بی‌سایه، پیش از این، کتاب اسطوره ـ حماسه‌ی ضحاک و فریدون را با همکاری نشر قصه چاپ کرده که برآمده از پژوهش‌های اوست. نثر روان، پاکیزه و زیبای درخت‌های بی‌سایه بیش از هر چیز حاصل سابقه‌ی طولانی و حرفه‌ای سیاره مهین‌فر در ویراستاری است. بعد از انتشار رمان درخت‌های بی‌سایه، اولین رمان سیاره مهین‌فر، به عنوان‌های این نویسنده ــ «پژوهشگر»، «ویراستار»، «مدرس ویرایش» و «عضو هیئت علمی بنیاد دایره‌المعارف اسلامی» ــ «رمان‌نویس» نیز اضافه می‌شود.

شهره احدیت در مطلبی با عنوان «زنانگی در سایه‌ی درخت‌ها» نوشته: «... این ذهن فرورفته در گذشته‌ها چنان در باور ما نشسته که فرصت ساختن آینده را به ما نمی‌دهد، اما سایه با سفر به دیدار خود می‌رود و در کوهی دوردست خودش را در زنی می‌یابد که هیچ نسبتی با او ندارد ...».

پروین جاودان، همراه راوی، در دنیای رمان پرسه زده و «می‌میرم پس زنده‌ام» را نوشته است. او، در نقد خود، صداقت راوی را دلیل بر شهامت نویسنده می‌داند و زبان را از جذابیت‌های کتاب برمی‌شمارد كه به روانی روایت و باورپذیری آن كمك كرده.

نسیم وهابی در «تصویر ممكن» از سایه‌ها گفته و بازی‌هایش. آخرین مطلب پرونده نوشته‌ی حسن اجرایی و با نام «تناقض‌های ناگزیر» است. در این متن، به جمع‌شدن بسیاری از دوگانه‌های عالم در این رمان اشاره شده و جمله‌های ابتدایی و انتهایی متن از کتاب آمده. کلیدی‌ترین جمله‌ی این نقد این است: «یعنی هیچ چیز کامل نیست. نبات هم، که همه‌اش خوبی و شیرینی است، یک عیب کوچک دارد».

مصاحبه‌ی محمدحسن شهسواری با سیاره مهین‌فر سؤال‌های احتمالی خواننده‌ی رمان درخت‌های بی‌سایه را پاسخ می‌دهد و از نگاه نویسنده به سایه و تعاملاتش با درون و بیرون در گستره‌ای فراتر از متن پیش می‌رود.

 
 
 
 
 
 
 
انجمن رمان ۵۱
آن‌ها که برای بودن در کنار ما، برای بودن در این انجمن، تمایل خود را اعلام کردند پنجاه‌و‌یک نفر بودند. برای همین، نامِ نامیِ پنجاه‌و‌یک را برگزیدیم برای انجمن تا تأکید کرده باشیم بر مبارکی حضور فردها، حضور یک‌یک‌ها برای شکل‌گیری «ما». بعد از آن، فکر کردیم بیاییم آن فکرها و حرف‌ها و بحث‌ها و جدل‌ها را با دیگران به اشتراک بگذاریم؛ به جای این که پنجاه نفرمان مخاطب یکی‌مان باشیم، پایگاه‌ی برپا کنیم به یُمن حضور همه‌ی آنانی که در هوای رمان فارسی نفس می‌کشند. این چنین بود که پایگاه انجمن رمان پنجاه‌و‌یک شکل گرفت تا از این پس، حرفی اگر درباره‌ی رمان داریم، آشکارا بزنیم و شما را به مشارکت دعوت کنیم؛ شاید، شاید بتوانیم هوایی تازه باشیم در آلودگی هوای زمستان ۱۳۹۳.
پایگاه انجمن رمان پنجاه‌و‌یک

سردبیر: مصطفی انصافی
دبیر رمان خارجی: هنگامه مظلومی
دبیر رمان ایرانی: علیرضا رحیمی موحد
دبیر رمان اعضا: لیلا عطارچی
مشاور هیئت تحریریه: محمدحسن شهسواری
لینکده: سید وحید جمالی، نیلوفر انسان
 

مطالب منتشرشده در این پایگاه صرفاً دیدگاه نویسنده‌ی آن است و لزوماً دیدگاه پایگاه انجمن رمان 51 نیست.

بازنشر همه یا بخشی از مطالب این پایگاه در رسانه‌ها و نشریات، تنها با ذکر منبع و درج لینک مبدأ مجاز است.

تماس با ما