میراث فرهنگی برای تزکیه‌ی نفس

پرونده‌ی رمان دگرگونی

دانیال حقیقی- دبیر پرونده

میشل بوتور، نظریه‌پرداز فرهنگی جریان رمان نو، یکی از چهره‌هایی است که برخلاف اهمیتش در این جریان فکری کمتر در ایران به او پرداخته شده است. این شاید به دلیل آن است که در ایران ما همچنان می‌خواهیم داستان را فقط از دریچه‌ی ارزیابی عناصر داستان (یعنی ابتدایی‌ترین مولفه‌ها) ارزش‌گذاری کنیم و احتمالاً به نویسنده‌ها از صفر تا ده (شاید هم تا بیست) نمره‌ای بدهیم و تلاش کنیم نمره‌ی خودمان در به کار گرفتن این عناصر بیشتر شود. اگر چنین وضعی از نظر همگان مشروع باشد، دیگر جایی برای گلایه‌ باقی نمی‌ماند که چرا ما دو دهه است در ادبیات داستانی‌ پیشرفت پایداری نکرده‌ایم. اما در صورتی که این رویکرد تنگ‌نظر به رمان و هنر داستان‌نویسی به پهنه‌ی وسیع‌تری از امور در کار هدایت شود، احتمالش بیشتر می‌شود تا مخاطبان بیشتری هم جذب این کالا ـ کنش فرهنگی شوند و رمان در جامعه‌ی ایران به موضوعی برای گفت‌وگو تبدیل شود. هر چند این قدم اول است. با در نظر داشتن چنین چیزی، رمان دگرگونی، از آنجا که دو فرهنگ فرانسوی و ایتالیایی را از دریچه‌ی نگاه به هنر و میراث فرهنگی شخم می‌زند، حائز اهمیت ویژه‌ای برای ما در ایران است، چراکه مدت‌هاست رمانی با مضامین مشابه در ایران نوشته نشده است. میشل بوتور نه فیلسوف که یک کارشناس میراث فرهنگی است و اهمیت نویسنده‌ای چون او در جامعه‌ی فرانسه هم به همین دلیل است. در این پرونده، سعی کرده‌ایم اندکی محتوای انتقادی رمان را برای خواننده روشن کنیم. فرزانه سکوتی، علاوه بر جستاری که ترجمه‌ کرده، گفت‌وگویی بسیار خواندنی با بوتور را هم به فارسی برگردانده. هنگامه‌ مظلومی و مریم کریمی هم جستارهایی به فارسی برگردانده‌اند که با توجه به پیچیدگی ارجاعات در این رمان لازم می‌دانم تشکر ویژه‌ای از آن‌ها بکنم.

 
 
 
 
 
 
 
انجمن رمان ۵۱
آن‌ها که برای بودن در کنار ما، برای بودن در این انجمن، تمایل خود را اعلام کردند پنجاه‌و‌یک نفر بودند. برای همین، نامِ نامیِ پنجاه‌و‌یک را برگزیدیم برای انجمن تا تأکید کرده باشیم بر مبارکی حضور فردها، حضور یک‌یک‌ها برای شکل‌گیری «ما». بعد از آن، فکر کردیم بیاییم آن فکرها و حرف‌ها و بحث‌ها و جدل‌ها را با دیگران به اشتراک بگذاریم؛ به جای این که پنجاه نفرمان مخاطب یکی‌مان باشیم، پایگاه‌ی برپا کنیم به یُمن حضور همه‌ی آنانی که در هوای رمان فارسی نفس می‌کشند. این چنین بود که پایگاه انجمن رمان پنجاه‌و‌یک شکل گرفت تا از این پس، حرفی اگر درباره‌ی رمان داریم، آشکارا بزنیم و شما را به مشارکت دعوت کنیم؛ شاید، شاید بتوانیم هوایی تازه باشیم در آلودگی هوای زمستان ۱۳۹۳.
پایگاه انجمن رمان پنجاه‌و‌یک

سردبیر: مصطفی انصافی
دبیر رمان خارجی: هنگامه مظلومی
دبیر رمان ایرانی: علیرضا رحیمی موحد
دبیر رمان اعضا: لیلا عطارچی
مشاور هیئت تحریریه: محمدحسن شهسواری
لینکده: سید وحید جمالی، نیلوفر انسان
 

مطالب منتشرشده در این پایگاه صرفاً دیدگاه نویسنده‌ی آن است و لزوماً دیدگاه پایگاه انجمن رمان 51 نیست.

بازنشر همه یا بخشی از مطالب این پایگاه در رسانه‌ها و نشریات، تنها با ذکر منبع و درج لینک مبدأ مجاز است.

تماس با ما