موریانه‌ها زنی را فتح می‌کنند

پرونده‌ی رمان گورچین

یادداشت دبیر- لیلا عطارچی

شهره احدیت، نویسنده‌ی رمان گورچین، اهل کاشان است و جزء فعالان کانون اندیشه‌ی جوان سپهری. پیش از این، مجموعه داستان سیامو از همین نویسنده منتشر شده است. داستان‌ها و پژوهش‌های او با محوریت مسئله‌ی زنان شکل‌گرفته و از همین رو است که او را نویسنده‌ای هدفمند با دغدغه‌هایی فراتر از زندگی روزمره می‌شناسند. انتشار رمان گورچین از نگاه منتقدان تأییدکننده‌ی این نگاه است به نویسنده‌ای که برای نوشتن به تجربیات زیسته‌اش اکتفا نمی‌کند و از پژوهش کمک می‌گیرد.

رمان گورچین زندگی زن و شوهری را روایت می‌کند که برای دست یافتن به آرزوی خویش و داشتن فرزند، تن به انجام عملی می‌دهند که تمام زندگی‌شان را متأثر می‌کند. مارال، فرزند مهری و صفا، حاصل عمل لقاح مصنوعی است، از مهری و اهداکننده‌ای که هویتش آشکار نمی‌شود. چشم‌های آبی مارال غیرخودی بودن او را به یاد می‌آورد. احساس بیگانگی صفا با مارال احساسی پیچیده است به بچه‌ای که از او نیست و با اوست و به واسطه‌ی حاملگی مارال به اوج می‌رسد و بعد از دیدن چشم‌های مشکی فرزند مارال، خاموش می‌شود. روایت مهری از دغدغه‌های متفاوت او می‌گوید، از احساس مالکیت تمام‌و‌کمال به مارال، از مواجهه‌ی سخت او با نگاه‌های دیگران و معیارهای سنت و مذهب، از افسوس برای رابطه‌اش با صفا و بازی کردن با خاطرات گذشته‌ای که چندان آشکار نیست.

داستان به شکل سوم‌شخص محدود به ذهن مهری و صفا، در بخش‌هایی مجزا، روایت می‌شود. راوی، در قسمت‌های مربوط به صفا، به شکل اول‌شخص و گاهی دوم‌شخص نیز نمود پیدا می‌کند. جملات ساده و روان پشت‌هم ردیف می‌شوند تا بعضی از مفاهیم به‌ظاهر معمولی زندگی را به چالش بکشند.

در این پرونده با چهار یادداشت متفاوت از علی سهرابی، نیلوفر انسان، مهدیه مطهر و هوده وکیلی رمان گورچین را نقد و بررسی کرده‌ایم. در گزارش جلسه‌ی نقد و بررسی رمان گورچین، که توسط انجمن رمان پنجاه و یک برگزار شد، آرای متفاوتی از منتقدین حاضر در جلسه را خواهید خواند و گفت‌و‌گوی محمدحسن شهسواری با نویسنده ما را با صاحب اثر و نگاهش آشنا خواهد کرد.

 
 
 
 
 
 
 
 
انجمن رمان ۵۱
آن‌ها که برای بودن در کنار ما، برای بودن در این انجمن، تمایل خود را اعلام کردند پنجاه‌و‌یک نفر بودند. برای همین، نامِ نامیِ پنجاه‌و‌یک را برگزیدیم برای انجمن تا تأکید کرده باشیم بر مبارکی حضور فردها، حضور یک‌یک‌ها برای شکل‌گیری «ما». بعد از آن، فکر کردیم بیاییم آن فکرها و حرف‌ها و بحث‌ها و جدل‌ها را با دیگران به اشتراک بگذاریم؛ به جای این که پنجاه نفرمان مخاطب یکی‌مان باشیم، پایگاه‌ی برپا کنیم به یُمن حضور همه‌ی آنانی که در هوای رمان فارسی نفس می‌کشند. این چنین بود که پایگاه انجمن رمان پنجاه‌و‌یک شکل گرفت تا از این پس، حرفی اگر درباره‌ی رمان داریم، آشکارا بزنیم و شما را به مشارکت دعوت کنیم؛ شاید، شاید بتوانیم هوایی تازه باشیم در آلودگی هوای زمستان ۱۳۹۳.
پایگاه انجمن رمان پنجاه‌و‌یک

سردبیر: مصطفی انصافی
دبیر رمان خارجی: هنگامه مظلومی
دبیر رمان ایرانی: علیرضا رحیمی موحد
دبیر رمان اعضا: لیلا عطارچی
مشاور هیئت تحریریه: محمدحسن شهسواری
لینکده: سید وحید جمالی، نیلوفر انسان
 

مطالب منتشرشده در این پایگاه صرفاً دیدگاه نویسنده‌ی آن است و لزوماً دیدگاه پایگاه انجمن رمان 51 نیست.

بازنشر همه یا بخشی از مطالب این پایگاه در رسانه‌ها و نشریات، تنها با ذکر منبع و درج لینک مبدأ مجاز است.

تماس با ما